Χάος

ΧάοςΧάος του Luigi Pirandello

βαθμολογία: 3 από 5 αστέρια

Ο Luigi Pirandello, γνωστός κυρίως για τα θεατρικά του έργα, είναι ένας κινηματογραφιστής της ζωής. Τα διηγήματά του σε αυτό το βιβλίο είναι μικρά θεατρικά. Οι κινήσεις των πρωταγωνιστών περιγράφονται με σκηνοθετική ακρίβεια. Η αφήγηση ακολουθεί μια ρεαλιστική χρονική διαδοχή, ενώ το στήσιμο των σκηνών εξυπηρετεί την τοποθέτηση του αναγνώστη στη θέση του θεατή. Η σύλληψη της κάθε ιστορίας είναι ευφυής και οι χαρακτήρες προσεκτικά δομημένοι.

Κάθε ιστορία είναι ξεχωριστή, με χρωματικές παραλλαγές του ύφους, για να την κάνουν πιο ζωντανή: αστυνομική πλοκή, σαρκασμός, οίκτος, ειρωνεία εναλλάσσονται ανατρεπτικά.

Goodreads

Εστραβαγάριο

ΕστραβαγάριοΕστραβαγάριο του Pablo Neruda

βαθμολογία: 3 από 5 αστέρια

Το Εστραβαγάριο είναι συλλογή ποιημάτων “δύσπεπτων για ανθρώπους λιγότερο θρεμμένους με αισθητικές και πνευματικότητες πολύ διυλισμένες”, όπως γράφει η μεταφράστρια. Ίσως κι εγώ να είμαι από αυτούς τους ανθρώπους, τους απαίδευτους. Όμως, η ποίηση είναι μόνο για τους παιδεμένους; Μόνο για τους θρεμμένους με την πνευματικότητα του “ειδικού”; Η ποίηση -και μάλιστα η μεγάλη ποίηση- είναι λοιπόν για λίγους; Για τους μυημένους;

Το Εστραβαγάριο είναι ποιήματα που αντλούν έμπνευση από την καθημερινότητα και προβάλλονται στην αιωνιότητα. Το επίθετο που μου έρχεται πρώτο στο μυαλό ως χαρακτηρισμός για αυτή την ποίηση είναι γήινη.

Goodreads

Ροσάλντε

Ο μεγάλος Γερμανός συγγραφέας Έρμαν Έσσε σε αυτό το μυθιστόρημα αποτυπώνει με εξαιρετική τεχνική την ψυχική πάλη ενός αναγνωρισμένου ζωγράφου, του Γιόχαν Φέραγκουθ, ανάμεσα στην τέχνη του και τη μεγάλη αγάπη της ζωής του, το μικρό γιο του Πιέρ. Ο γάμος του είναι αποτυχημένος, αλλά ζει χωρίς διαζύγιο στο αγρόκτημά του, τη Ροσάλντε, με τη γυναίκα του Αδέλα, συναισθηματικά αποξενωμένοι. Ο μεγάλος γιος του Άλμπερτ και αυτός απομακρυσμένος, τους επισκέπτεται αραιά. Η κατεστραμμένη οικογενειακή ζωή του τον συνθλίβει, αλλά ο Πιέρ είναι το μοναδικό νήμα που τον κρατάει ακόμα στη Ροσάλντε, ενώ μια ζωή διαφορετική τον θέλγει από την Ινδία.

Η λύτρωση έρχεται με τον τραγικότερο τρόπο: ο γιος του πεθαίνει ξαφνικά. Αυτό το απάνθρωπο χτύπημα της μοίρας είναι και η απελευθέρωσή του από τα δεσμά της Ροσάλντε.

Η αριστοτεχνική γραφή του Έσσε καθηλώνει και συγκλονίζει. Απλά, ήρεμα, ύπουλα εισχωρεί στην ψυχή του ήρωα και την ξεδιπλώνει στον αναγνώστη μεθοδικά, ως τα τρίσβαθα, χωρίς την ντοστογιεφσκική χειρουργική, αλλά το ίδιο αποκαλυπτικά.

Ένα υπέροχο μυθιστόρημα, που σε τόσο λίγες σελίδες παρουσιάζει ένα δράμα με τόση ενάργεια. Και στην τελευταία του φράση η ζωοδότρα αχτίδα της προσδοκίας τρεμοπαίζει μέσα από τον ορυμαγδό.

Ροσάλντε
Έρμαν Έσσε
[Τίτλος πρωτοτύπου: Herman Hesse, Roßhalde 1953]
Μετάφραση Φώντας Κονδύλης
Εκδόσεις Καστανιώτη 1983
FAQ 2010
Σελίδες 154

Οι Νάνοι

Ο Χάρολντ Πίντερ είναι ένας από τους σπουδαιότερους Άγγλους θεατρικούς συγγραφείς. Οι Νάνοι είναι η μοναδική νουβέλα που έγραψε. Τέσσερις φίλοι, ο Λεν, ο Πητ, ο Μάρκ και η Βιρτζίνια ζουν μια ζωή (κοινή;) στο μουντό Λονδίνο. Άλλοτε βαρετή, άλλοτε έντονη, μερικές φορές φαιδρή. Και τελικά καταστροφική. Μια καταστροφή που αναδύεται λυτρωτική. Οι νάνοι (κανείς δεν ξέρει τι είναι αυτά τα πλάσματα) εμφανίζονται πού και πού, χωρίς να παίρνουν μέρος στη δράση.

Η υπόθεση ξεδιπλώνεται περισσότερο σαν σε μια σκηνή, ένα θεατρικό δράμα. Οι αλλοπρόσαλλοι διάλογοι, με αρκετή δόση σουρεαλισμού, σοκάρουν με τη δύναμη της ευφυίας τους.

Η μετάφραση του Παύλου Μάτεσι είναι αριστοτεχνική. Ένα ιδιαίτερα δύσκολο εγχείρημα σε ένα τόσο στρυφνό κείμενο.

Οι Νάνοι
Χάρολντ Πίντερ
[Τίτλος πρωτοτύπου: Harold Pinter, The Dwarfs 1990]
Μετάφραση Παύλος Μάτεσις
Εκδόσεις Καστανιώτη 2005
FAQ 2010
Σελίδες 206

Το πέμπτο παιδί

Ο Ντέιβιντ και η Χάριετ είναι ένα ζευγάρι της γενιάς του ’50. Ο Ντέιβιντ κλειστός τύπος, η Χάριετ εκ πεποιθήσεως παρθένα. Πιστεύουν στη δύναμη της Φύσης, χωρίς παρεμβάσεις. Τα αντισυλληπτικά δεν υπάρχουν γι’ αυτούς. Γνωρίζονται. Παντρεύονται. Αποφασίζουν να κάνουν πολλά παιδιά. Τέσσερα, πέντε, ίσως και έξι. Χωρίς να το πολυσκεφτούν (ο πλούσιος παππούς θα φροντίσει) ξεκινούν την αναπαραγωγή. Τα τέσσερα πρώτα παιδιά έρχονται γρήγορα. Σχεδόν το ένα πίσω από το άλλο. Είναι και οι δύο πολύ γόνιμοι. Το πέμπτο παιδί έρχεται από κάπου αλλού. Από έναν άλλον κόσμο. Ίσως από κάποια ξεχασμένη σπηλιά κάποιων νεαντερτάλιων. Το μαρτύριο αρχίζει. Το παιδί γίνεται επικίνδυνο. Συγγενείς και φίλοι κατηγορούν τη Χάριετ για αυτό το τέρας. Αυτή προσπαθεί. Απέναντι στον άντρα της, στον εαυτό της, στη Φύση.

Το πέμπτο παιδί είναι ένα θρίλερ αληθινό, καθημερινό. Χωρίς εξωγήινα τέρατα, μάγισσες και βαμπίρ. Ένα θρίλερ που θα μπορούσε να συμβεί στον καθένα.

Ένα πολύ δυνατό και αληθινό βιβλίο. Το μόνο αδύναμο σημείο του, το τέλος του.

Το πέμπτο παιδί
Ντόρις Λέσινγκ
[Τίτλος πρωτοτύπου: Doris Lessing, The Fifth Child 1988]
Μετάφραση Αλέκος Μανωλίδης
Εκδόσεις Καστανιώτη 1988
FAQ 2010

Ο Νάνος

Ο Νάνος είναι το προσωπικό ημερολόγιο ενός νάνου στην Αυλή ενός Πρίγκιπα της Αναγέννησης, σε ένα πριγκιπάτο κάπου στην Ιταλία. Ο νάνος παρακολουθεί όλα όσα γίνονται γύρω του. Πόλεμος, πολιορκία, δολοφονίες, εξαθλίωση, πανούκλα, έρωτες, θάνατοι. Καταγράφει τα πάθη του ανθρώπινου είδους: λαγνεία, ματαιοδοξία, τύψεις, ξεδιαντροπιά, πίστη. Όλα τα βλέπει μέσα από το θολό γυαλί της κακίας. Ο νάνος είναι ένας μισάνθρωπος. Μισεί τους πάντες. Τους ανθρώπους και τα πάθη τους. Δεν μπορεί να αγαπήσει κανέναν. Μισεί ακόμα και τον ίδιο του τον εαυτό. Τόση κακία, τόσο μίσος, τόση αγριότητα δεν έχω ξαναδεί σε τόσο λίγες σελίδες.

Ο Νάνος είναι μια μοναδική σύλληψη του ανθρώπινου νου για να περιγράψει την άβυσσο της ψυχής.

Ο Νάνος
Περ Λάγκερκβιστ
[Τίτλος πρωτοτύπου: Pär Lagerkvist, Dvärgen 1944]
Μετάφραση από τα αγγλικά Ερρίκος Μπελιές
Εκδόσεις Καστανιώτη 1990
FAQ 2010

Το σπίτι των κοιμισμένων κοριτσιών

Ο Γιασουνάρι Καβαμπάτα ήταν ο πρώτος Γιαπωνέζος που τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1968. Σε αυτό το βιβλίο, που περιλαμβάνει τρία μικρά διηγήματα (Το σπίτι των κοιμισμένων κοριτσιών, Το μπράτσο, Περί ζώων και πουλιών), ο σουρεαλισμός μπλέκει με τον αισθησιασμό, σε ένα ταξίδι στα βάθη της ανθρώπινης ύπαρξης. Ο γερο-Εγκούτσι αναζητά να βρει τη χαμένη ζωή του, μέσα από τις αναμνήσεις γυναικών που του φέρνουν στη μνήμη κοιμισμένα κορίτσια. Ο ηδονισμός και ο θάνατος γίνονται ένα κουβάρι. Και βέβαια, ο θάνατος κερδίζει.

Το σπίτι των κοιμισμένων κοριτσιών
Γιασουνάρι Καβαμπάτα 1961
Μετάφραση: Έφη Κουκουμπάνη-Πολυτίμου
Εκδόσεις Καστανιώτη – FAQ 2010

Η Πτώση

Ο Albert Camus στην Πτώση μιλάει από τα έγκατα της ψυχής για τις βαθύτερες σκέψεις του ανθρώπου. Μιλάει για τις ανθρώπινες σχέσεις, για την ανθρώπινη συμπεριφορά, για την ανθρώπινη φύση. Μιλάει για τη ζωή και το θάνατο. Η Πτώση είναι μια πραγματική πτώση ενός ανθρώπου σε ένα ποτάμι, αλλά και μια άλλη πτώση, ηθική, συναισθηματική, υπαρξιακή.

Albert Camus, La Chute
Gallimard 1956
Συλλογή Βραβεία Νόμπελ 2010
Καστανιώτης-FAQ
Μετάφραση Νίκη Καρακίτσου-Ντουζέ, Μαρία Κασαμπαλόγλου-Ρομπλέν

Η Δεσποινίδα

Η Δεσποινίδα είναι ένα καταπληκτικό ψυχογράφημα μιας γυναίκας που στη διάρκεια του Πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου, στο Σαράγεβο, γίνεται στυγνή αργυραμοιβός, για να εκπληρώσει την τελευταία επιθυμία του πολυαγαπημένου πατέρα της. Ουσιαστικά ασυνείδητα, συναισθηματικά ανάπηρη, χωρίς να καταλαβαίνει τι κάνει, δίχως συναίσθηση του πόνου που προκαλεί στους συνανθρώπους της βάζει το κέρδος ως μοναδικό στόχο της ζωής της. Πλουτίζει, αλλά χάνει τη ζωή της, μεταφορικά, αφού δεν ζει για τίποτα άλλο -ούτε για τη μητέρα της, αλλά και κυριολεκτικά, καθώς πεθαίνει από καρδιακή προσβολή μέσα σε μια κρίση πανικού ότι τη ληστεύουν.

Η Δεσποινίδα είναι ένα υπέροχο μυθιστόρημα του νομπελίστα Ίβο Άντριτς, με φόντο μια ταραγμένη εποχή, σε μια περιοχή των Βαλκανίων με πολλές κοινωνικές αντιφάσεις. Η επιφανειακή κριτική που όλοι εύκολα ασκούμε σε ανθρώπους που λατρεύουν το χρήμα, παίρνει άλλη διάσταση ύστερα από αυτό το μυθιστόρημα. Η τοκογλύφα Δεσποινίδα είναι ένα αξιολύπητο και ανήμπορο πλάσμα.

Η Δεσποινίδα
Ίβο Άντριτς (1945)
Μετάφραση Χρήστος Γκούβης
Εκδόσεις Καστaνιώτη-FAQ 2010

Το κατά Ιησούν Ευαγγέλιον

Η σειρά «Βραβεία Νόμπελ» των εκδόσεων Καστανίδη-FAQ περιλαμβάνει έργα μερικών εκ των σπουδεοτέρων συγγραφέων που έχουν βραβευθεί με το Βραβείο Νόμπελ. Ο Jose Saramago είναι ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς του αιώνα. Πέθανε πρόσφατα, στις 18 Ιουνίου 2010.

Το Κατά Ιησούν Ευαγγέλιον είναι ένα διαφορετικό ευαγγέλιο, που περιγράφει τα της Καινής Διαθήκης με τρόπο ανατρεπτικό, ανθρώπινο, αλλά πειστικό. Ο τρόπος γραφής, το ύφος, οι παράγραφοι, ακόμα και η έλλειψη σημείων στίξης προσομοιάζει τη γραφή των Ευαγγελίων. Η ειρωνεία που διατρέχει το μυθιστόρημα είναι λεπτή, διακριτική, αλλά κάποιες φορές καυστική και παγερή.

Το βιβλίο είχε απαγορευτεί το 1992 από την πορτογαλική κυβέρνηση.

Το κατά Ιησούν Ευαγγέλιο
Ζοζέ Σαραμάγκου (1991)
Εκδόσεις Καστανιώτη-FAQ 2010