Μικρή πραγματεία για το χιούμορ

Μικρή πραγματεία για το χιούμορ του Θανάση Ντινόπουλου βαθμολογία: 4 από 5 αστέρια Ένα ακόμη άριστο βιβλίο από τον Θανάση Ντινόπουλο. Χιούμορ, σάτιρα, κωμωδία, ανέκδοτα, γαργαλητά, φυσιολογικά και παθολογικά γέλια παρουσιάζονται με βάση τα τελευταία επιστημονικά δεδομένα από τη μελέτη του εγκεφάλου. Το χιούμορ βοηθάει στην ανάπτυξη του εγκεφάλου μας, αναπτύσσει και συσσφίγγει κοινωνικούς δεσμούς, “θεραπεύει” και βέβαια συμβάλλει στο να βρούμε ερωτικό σύντροφο και να αφήσουμε απογόνους. Το γέλιο είναι μεταδοτικό και το κύκλωμά του στον εγκέφαλο τόσο αναπάντεχα πρωτόγονο. Goodreads

Συνέχεια ανάγνωσης

“Πόλεμος και ειρήνη” σε 20 min;

Ένα άρθρο που εξηγεί πολύ απλά γιατί οι μέθοδοι γρήγορης ανάγνωσης δεν δουλεύουν. Η ανάγνωση δεν είναι μόνο το διάβασμα των λέξεων, αλλά η κατανόηση του κειμένου. Και φαίνεται πως ο εγκέφαλος έχει περιορισμένη ταχύτητα σύνθεσης των εννοιών. “Don’t be fooled by courses or digital technologies that promise otherwise.” Πηγή: Sorry, You Can’t Speed Read – The New York Times

Συνέχεια ανάγνωσης

Χωροχρονικά κύτταρα

Φαίνεται πως τα ίδια εγκεφαλικά κύτταρα που αντιλαμβάνονται το χώρο, είναι υπεύθυνα και για την αντίληψη του χρόνου. Μήπως ο τετραδιάστατος κόσμος που ζούμε είναι αποτυπωμένος στον εγκέφαλό μας; The same brain cells that track location in space appear to also count beats in time. The research suggests that our thoughts may take place on a mental space-time canvas. Source: New Clues to How the Brain Maps Time | Quanta Magazine

Συνέχεια ανάγνωσης

Πώς ένα βιβλίο μπορεί να σου αλλάξει τα μυαλά!

Υπάρχουν πολλά παραδείγματα ανθρώπων που ισχυρίζονται ότι ένα βιβλίο άλλαξε τη ζωή τους ή τον τρόπο που βλέπουν τον κόσμο ή πλούτισε το συναισθηματικό κόσμο τους κ.λπ. Αυτές τις προσωπικές εμπειρίες (έχω κι εγώ αρκετές τέτοιες) έρχονται τώρα επιστημονικές έρευνες να τις τεκμηριώσουν. Σε μια πρόσφατη έρευνα αποδεικνύεται ότι το διάβασμα ενός βιβλίου μπορεί να επηρεάσει τη μακροχρόνια συνδεσιμότητα στη σωματοαισθητική περιοχή του φλοιού του εγκεφάλου. Δεκαεννέα εθελοντές διάβασαν ένα βιβλίο (όλοι το ίδιο) μέσα σε εννέα ημέρες και κάθε μέρα μετά το διάβασμα τους σκανάριζαν τον εγκέφαλο (fMRI). Όπως φάνηκε, η συνδεσιμότητα σε συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου αυξήθηκε σημαντικά, δηλαδή ο εγκέφαλος δημιούργησε νέες (και ίσως μόνιμες) συνδέσεις μεταξύ… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης

Το μεγαλείο και η δυστυχία του εγκεφάλου

Το μεγαλείο και η δυστυχία του εγκεφάλου – Αγάπη, δημιουργικότητα και αναζήτηση της ανθρώπινης ευτυχίας του Semir Zeki βαθμολογία: 4 από 5 αστέρια Είχα την τύχη να γνωρίσω τον Semir Zeki στο 16ο Διεπιστημονικό Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρίας για τις Νευροεπιστήμες, στη Θεσσαλονίκη το 2001. Είχε κάνει μια καταπληκτική παρουσίαση για το πώς αντιδρά ο εγκέφαλος μπροστά στα έργα τέχνης, συγκεκριμένα στους πίνακες ζωγραφικής. Μάλιστα, στο τέλος της παρουσίασής του πρόβαλε ένα μικρό video όπου πίνακες ζωγραφικής περνούσαν μπροστά από τα μάτια μας, ενώ σε μια γωνία φαινόταν η fMRI εθελοντών είχαν δει ακριβώς την ίδια σειρά πινάκων. “Αυτή τη στιγμή, έτσι αντιδρά ο εγκέφαλός μας καθώς κοιτάζουμε αυτούς τους… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης

Νευροπαρασιτολογία

Στο τελευταίο τεύχος (January 2013; 216) του επιστημονικού περιοδικού Journal of Experimental Biology δημοσιεύεται μια εξαιρετική σειρά άρθρων με το γενικό τίτλο “Neural parasitology – how parasites manipulate host behaviour”. Πρόκειται για πολύ ενδιαφέροντα άρθρα σχετικά με το πώς οι παρασιτικοί οργανισμοί ελέγχουν τη συμπεριφορά των ξενιστών τους προς όφελός τους. Όλη η σειρά έχει άρωμα Richard Dawkins και της θεωρίας του περί extended phenotype. Όπως γράφει ο Editor του περιοδικού Michael Dickinson, “Neuroparasitology is a science where science meets science fiction”. Και συνεχίζει: “There is something horrifying and wondrous about a tiny ‘implant’ being able to control such a large animal machine”. Το ευχάριστο είναι ότι όλα τα άρθρα… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης

Το σύμπαν των εγκεφάλων

Το σύμπαν των εγκεφάλων είναι μια συλλογή κειμένων των δύο Ελλήνων νευροεπιστημόνων, του Γιώργου Χ. Παπαδόπουλου και του Ηλία Δ. Κούβελα. Ο Γ. Παπαδόπουλος, καθηγητής μου στο πρώτο έτος της Κτηνιατρικής Σχολής και σπουδαίος επιστήμονας, έχει γράψει τα περισσότερα κείμενα του βιβλίου. Τα θέματα που αναλύουν οι συγγραφείς είναι σύγχρονοι προβληματισμοί της επιστημονικής έρευνας, θέσεις, αντιθέσεις, θεωρίες και αλήθειες που ενδιαφέρουν άμεσα τον πολίτη. Άλλωστε ολόκληρο το βιβλίο διακατέχεται από μια διάχυτη ανάγκη σύνδεσης της νευροβιολογικής έρευνας με τη σύγχρονη κοινωνία. Τα κείμενα που ξεχωρίζουν, τόσο για το περιεχόμενό τους, όσο και για την λογοτεχνική τους αξία (άλλωστε ο Richard Dawkins έχει αφιερώσει ολόκληρο βιβλίο για να αναδείξει πώς ο… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης

Καθρέφτη καθρεφτάκι μου!

“…While lower mirror neuron activity has been reported in autism, the present research showed that mirror neuron activity is elevated among patients with schizophrenia and active psychosis…” Οι mirror neurons (θα προσπαθήσω να μεταφράσω νευρώνες-καθρέφτες) ήταν μια μεγάλη ανακάλυψη για τις νευροεπιστήμες. Παρατηρήθηκαν πρώτη φορά σε πιθήκους και αργότερα βρέθηκαν και στον άνθρωπο. Πρόκειται για νευρώνες στη σωματοκινητική περιοχή του φλοιού του εγκεφάλου, οι οποίοι ενεργοποιούνται όταν θέλουμε να κάνουμε κάποια κίνηση, αλλά (κι εδώ είναι το εντυπωσιακό) ενεργοποιούνται, σε χαμηλότερο βαθμό, όταν βλέπουμε κάποιον άλλον να κάνει την ίδια κίνηση που ελέγχουν αυτοί οι νευρώνες. Είναι σαν να «καθρεφτίζεται» η κίνηση που βλέπουμε να κάνει κάποιος άλλος σε αυτούς… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης

Νόμος και ελεύθερη βούληση

Η ντετερμινιστική προσέγγιση του προβλήματος της ελεύθερης βούλησης δεν είναι μόνο φιλοσοφικό αντικείμενο συζήτησης, αλλά έχει και άλλες κοινωνικές διαστάσεις. Μία από αυτές είναι η στάση του Νόμου και της Δικαιοσύνης απέναντι σε αυτό το πρόβλημα. Σε αυτό το άρθρο παρουσιάζεται σφαιρικά και εξαντλητικά το θέμα της επίδρασης των ανακαλύψεων των νευροεπιστημών στο Νομικό Σύστημα. Ένα πολύ κατατοπιστικό άρθρο, αν και λίγο παλιό. Greene J, Cohen J. For the law, neuroscience changes nothing and everything. Philos Trans R Soc Lond B Biol Sci. 2004 November 29; 359(1451): 1775–1785. doi: 10.1098/rstb.2004.1546

Συνέχεια ανάγνωσης

Συναισθησία

Ο V. Ramachandran μελετάει τον εγκέφαλο και γράφει για το πλατύ κοινό βιβλία για τη λειτουργία του. Σε αυτό το άρθρο περιγράφει γιατί η συναισθησία, κατά την οποία ένα ερέθισμα προκαλεί (και) διαφορετική αίσθηση απ΄ ό,τι συνήθως -μια κατάσταση όχι σπάνια-, έχει καταφέρει να επιβιώσει ως ιδιότητα του ανθρώπινου είδους. Με άλλα λόγια, τι εξυπηρετεί η ύπαρξή της και πώς τα γονίδια που την κωδικοποιούν έχουν επιβιώσει τόσες χιλιάδες χρόνια. Brang D, Ramachandran VS (2011) Survival of the Synesthesia Gene: Why Do People Hear Colors and Taste Words? PLoS Biol 9(11): e1001205. doi:10.1371/journal.pbio.1001205

Συνέχεια ανάγνωσης