Δαρβινισμός και η ιστορία του έως τις μέρες μας

Ο Κώστας Κριμπάς είναι πανεπιστημιακός δάσκαλος και ακαδημαϊκός. Μαθητής του Theodosius Dobzhansky και αναγνωρισμένος γενετιστής, έχει σπουδαίο συγγραφικό έργο με διεθνή αναγνώριση. Το βιβλίο του Δαρβινισμός και η ιστορία του έως τις μέρες μας είναι ένα ογκώδες σύγγραμμα, αντάξιο της φήμης του συγγραφέα. Πρόκειται για μια εγκυκλοπαίδεια, στην οποία ο αναγνώστης θα βρει πληροφορίες, τεκμηρίωση, σχολιασμούς και ανάλυση των σημαντικότερων -σε πολλά σημεία με εκτεταμένες λεπτομέρειες- σταθμών στη θεωρία της εξέλιξης. Μία θεωρία, η οποία ύστερα από δεκαετίες συνεχών επιβεβαιώσεων, έχει πια περάσει από το χώρο της θεωρίας στο χώρο της πραγματικότητας.

Στο βιβλίο παρουσιάζονται οι πέντε μεγάλες τομές του δαρβινισμού:

  • η πρώτη τομή: η δημοσίευση της θεωρίας από τον Κάρολο Δαρβίνο
  • η δεύτερη τομή: η ανάπτυξη της γενετικής
  • η τρίτη τομή: η συνθετική θεωρία ή νεοδαρβινισμός
  • η τέταρτη τομή: η κοινωνιοβιολογία (ίσως το ωραιότερο κεφάλαιο του βιβλίου)
  • η πέμπτη τομή: eve-devo (evolutionary developmental biology, εξελικτική αναπτυξιακή βιολογία), η αμφισβητούμενη και εν πολλοίς αναπόδεικτη θεωρία

Στις 930 σελίδες του βιβλίου παρελαύνουν πάρα πολλά ονόματα, με πιο πολυαναφερόμενο τον Dobzhansky, που ως μαθητής του ο Κριμπάς τον μνημονεύει σχεδόν σε κάθε κεφάλαιο. Επίσης αναφέρονται οι Richard Dawkins, Steven Pinker, Noam Chomsky, αλλά και Έλληνες, όπως οι Μαρία Λαζαρίδου (καθηγήτριά μου), Λευτέρης Ζούρος, Ρεγγίνα Αργυράκη.

Η γλώσσα του συγγραφέα είναι περιεκτική, σε μερικά σημεία με κατάλοιπα καθαρεύουσας, αλλά ευχάριστη, περιγραφική και κυρίως αναλυτική. Ο συγγραφέας, διαβάζει βιβλία, δημοσιεύσεις, ανταλλαγή απόψεων, επιστολές, αλλά και μέσα από προσωπική εμπειρία, ξαναζεί την εξέλιξη της εξελικτικής θεωρίας. Είχε βέβαια την τύχη να ζήσει αυτή την εξέλιξη και έχει δει τα πράγματα από μέσα. Έτσι, η εξιστόρηση γίνεται ζωντανή και παραστατική.

Τέλος θα ήθελα να σχολιάσω μερικά τεχνικά θέματα του βιβλίου. Η βιβλιοδεσία είναι πολύ καλή, καθώς ύστερα από την ανάγνωσή του (όλες οι 930 σελίδες του) και τα πολλά «πισωγυρίσματα», παρέμεινε συνεκτικό, χωρίς «σπασίματα» στη ράχη. Το μόνο μειονέκτημα που βρήκα είναι ο σχεδιασμός. Σε ένα τέτοιο τεράστιο βιβλίο, θα ήθελα έναν πιο «ανάλαφρο» σχεδιασμό. Με καλύτερες κεφαλίδες στις σελίδες, αρίθμηση των κεφαλαίων και υποκεφαλαίων, καλύτερη εικονογράφηση, ίσως στοιχισμένο σε δίστηλα, κάποιες αισθητικές παρεμβάσεις που να το κάνουν λιγότερο «βαρύ» στο μάτι.

Το βιβλίο του Κώστα Κριμπά είναι μια συμβολή παγκόσμιας εμβέλειας στην ιστορική αποτύπωση του δαρβινισμού, της πιο εντυπωσιακής «ιστορίας» της ζωής στον πλανήτη. Ένα θαυμαστό ταξίδι στον κόσμο της βιολογίας, μέσα από την οπτική της εξελικτικής. Είναι σημαντικό που μια τέτοια εξιστόρηση γράφτηκε στην ελληνική και είναι αναμενόμενο να μεταφραστεί και σε άλλες γλώσσες.

Δαρβινισμός και η ιστορία του έως τις μέρες μας
Κώστας Κριμπάς
Εκδόσεις Ωκεανίδα 2009